PembeDergi.com

Geçinemediğiniz eşinizden boşanırsınız. Eğer sevgiliniz size kötü davranıyorsa ondan ayrılırsınız. Peki ya mutsuzluğunuzun kaynağı bizzat anne-babanızsa? Doğru veya yanlış; durmadan ebeveynlerinden şikâyet etme, neredeyse Amerikalıların bir hobisi haline gelmiş durumda ve psikiyatrları da meşgul ediyor. Ancak, sıradan ve iyi ebeveynlerin şaşırtıcı bir şekilde huysuz çocukları olduğu kadar, iyi insanların da şanssız bir şekilde kötü ebeveynleri olabiliyor. Bu konuya, standart metinlerde veya psikiyatri literatüründe çok az yer veriliyor. Bunun nedeni belki de yetişkinlerin, bu tür duygusal kötü davranışlardan etkilenmedikleri, bu tür davranışlardan sadece çocukların etkilendikleri yönünde var olan ortak ve hatalı bir algılama. Bence terapistler, hastalarının zararına olsa bile, ilişkileri kurtarmak konusunda sık sık taraflı davranıyor. Hâlbuki açık fikirli olmak ve ilişkiyi sürdürmenin gerçekten sağlıklı olup olmadığını düşünmek çok önemli. Ayrıca, ebeveynlerin kayıtsız şartsız çocuklarını sevmeye eğilimli olduğu düşüncesi, evrensel bir gerçeklik değil. Bir hastam vardı. 20′lerindeydi. Bana depresyona girdiği için gelmişti. Kendine olan özgüveni çok azdı. Buna neyin yol açtığını bulmam fazla uzun sürmedi. Dindar annebabasının karşısına eşcinsel kimliğiyle çıkmıştı. Ve anne-babanın ilk tepkisi, genci evlatlıktan reddetmek olmuştu. Bir aile yemeğinde, babası birkaç yıl önceki araba kazasını hatırlatarak “Keşke o anda küçük kardeşin değil de sen ölseydin” demiş. Bu genç adam, ne kadar kızgın ve incinmiş olsa da anne-babasının hâlâ cinsel kimliğini kabul etmesini bekliyordu.

Benden üçüyle bir arada konuşmamı istedi. Konuştum. Ancak seanslar iyi gitmedi. Ebeveynleri genç adamın “yaşam tarzı”nın büyük bir günah olduğunda ve inançlarıyla uyuşmadığında ısrar ettiler. Her ne kadar ben, insanın nasıl göz rengi üzerinde bir tercihi yoksa cinsel tercihleri üzerinde de hiçbir etkisinin olmadığı konusunda bilimin artık genel bir kanıya vardığını söylesem de, anne-babayı bir adım ileriye götüremedim. Basit bir şekilde, çocuklarını olduğu gibi kabul etmeyi reddettiler. Onların kırılmayan amansız inadı karşısında şaşkına döndüm. Ve sonunda annebabanın hastam için psikolojik bir tehdit olduğuna hükmettim. Daha önce tedavi ve seanslarda hiç dalgınlaşmamıştım. Bu yüzden bir şeyler yapmalıydım. Bir sonraki seansta hastama ruhsal sağlığı için, en azından şimdilik, anne babasıyla olan ilişkisine son vermeyi ve onlardan vazgeçmeyi düşünmesini önerdim. Burada amaç, hastaların kötü bir ilişkinin psikolojik maliyetinin farkına varmaları ve durumu değiştirmek için harekete geçmeleri. Sonunda hastam, ebeveynlerinin yaşamındaki yokluğunu aklından atamamış olsa da, depresyondan tamamen kurtuldu ve insanlarla ilişki kurmaya başladı. İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan ilk dönemlere ait erken bağlılık araştırmaları gösteriyor ki, insanlar kendilerine iyi davranmayanlara bile bir bağlanma isteği içindeler. Şunu da biliyoruz ki, uzun süren çocukluk travmaları beyne zarar verebiliyor ve yetişkinler hayatlarının daha sonraki dönemlerinde tedavi yoluyla beyinlerini yeniden yönlendirebiliyorlar. Kötü bir ebeveyne sahip olmak çocuğun psikolojisine ve duygularına zarar verebilir. Bu zarar öyle kalıcı olmak zorunda değil. Tabi ki terapiyle tarihi geriye döndürmek mümkün değil. Fakat stresi azaltarak veya yok ederek psikolojik tahribatı tamir edebiliriz. Bu çok yıkıcı görünse de, bazen kötü bir anne ve babadan uzaklaşmak anlamına geliyor.

Sabah, New York Times, 9.11.2009